Όταν κάποιος χάνει τη δουλειά του, η προσοχή συνήθως στρέφεται στις οικονομικές δυσκολίες. Ωστόσο, η ανεργία μπορεί να έχει σημαντικό αντίκτυπο και στην ψυχική ευεξία, ιδιαίτερα όταν διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Καθώς οι εβδομάδες γίνονται μήνες, πολλοί άνθρωποι αρχίζουν να αμφισβητούν όχι μόνο τις επαγγελματικές τους προοπτικές, αλλά και τις δικές τους ικανότητες. Η αυτοπεποίθηση μπορεί σταδιακά να μειωθεί, το κίνητρο να εξασθενήσει και ακόμη και καθημερινές δραστηριότητες που κάποτε φαίνονταν απλές να γίνουν πιο δύσκολες. Αυτή είναι μία από τις λιγότερο ορατές συνέπειες της μακροχρόνιας ανεργίας, αλλά είναι ένα θέμα για το οποίο αξίζει να μιλάμε περισσότερο.

Όταν κάποιος αναζητά εργασία για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς επιτυχία, μπορεί σταδιακά να χάσει όχι μόνο την αυτοπεποίθησή του, αλλά και την πεποίθηση ότι μπορεί να αλλάξει την κατάστασή του. Στην ψυχολογία, αυτό είναι γνωστό ως αυτοαποτελεσματικότητα, δηλαδή η πεποίθηση ότι είμαστε ικανοί να πετύχουμε τους στόχους μας και να επηρεάσουμε την πορεία της ζωής μας. Η αυτοαποτελεσματικότητα βοηθά τους ανθρώπους να αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες της αναζήτησης εργασίας ως προκλήσεις που μπορούν να ξεπεραστούν και όχι ως μόνιμες αποτυχίες. Όταν όμως αυτή η πεποίθηση εξασθενεί, το κίνητρο συχνά μειώνεται, το άγχος εντείνεται και γίνεται δυσκολότερο να συνεχίσει κανείς να διεκδικεί νέες επαγγελματικές ευκαιρίες.

Με την πάροδο του χρόνου, είναι εύκολο να αρχίσει κάποιος να σκέφτεται: «Δεν είμαι αρκετά ικανός.» Στην πραγματικότητα, όμως, το αποτέλεσμα μιας αίτησης εργασίας μπορεί να επηρεαστεί από πολλούς παράγοντες, όπως οι συνθήκες της αγοράς εργασίας, το ευρύτερο οικονομικό περιβάλλον ή ακόμη και η χρονική συγκυρία.

Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας για την αντιμετώπιση δύσκολων καταστάσεων είναι η ψυχική ανθεκτικότητα, δηλαδή η ικανότητα να ανακάμπτουμε μετά από δυσκολίες, να προσαρμοζόμαστε στις αλλαγές και να διατηρούμε την ελπίδα για το μέλλον. Η ψυχική ανθεκτικότητα δεν είναι κάτι με το οποίο γεννιόμαστε. Είναι μια δεξιότητα που μπορεί να αναπτυχθεί σταδιακά, μέσα από υποστηρικτικές σχέσεις, τον καθορισμό ρεαλιστικών στόχων και την αναγνώριση των μικρών επιτυχιών που πετυχαίνουμε στην πορεία.

Η μακροχρόνια ανεργία συχνά δοκιμάζει τόσο την αυτοπεποίθηση όσο και την επιμονή. Με την κατάλληλη υποστήριξη, όμως, και οι δύο μπορούν να ενισχυθούν ξανά.